Zwerfstenen in Nederland
Als er gesproken wordt over zwerfkeien of zwerfstenen worden vaak grote brokken natuursteen bedoeld die her en der in Nederland verspreid liggen. Vooral in Noord-Nederland zijn er nogal wat grote keien te vinden. Waar deze zwerfkeien vandaan komen, hoe ze hier komen en welke keien hier te vinden zijn, lichten we kort toe.
Waar komen zwerfkeien vandaan?
De meeste zwerfkeien, als we tenminste spreken over keien met een diameter van 50 cm of groter, komen vanuit Scandinavië. De kleinere keien die we rivierkeien noemen, komen naar Nederland vanuit Oost- en Zuid-Europa.
Hoe komen de zwerfstenen in Nederland?
De grote keien zijn hierheen getransporteerd door middel van ijs. Dit is gebeurd tijdens de ijstijd. Door het rollen en slepen zijn deze keien mooi rond en glad geworden. Van dat gesleep zijn vaak nog strepen zichtbaar achtergebleven op de zwerfkeien.
De kleinere keien zijn Nederland binnen gekomen via de rivieren. Deze rivierkeien zijn kleiner en van een ander soort natuursteen dan de keien die vanuit Scandinavië hierheen gekomen zijn. De rivierstenen komen vaak van gebieden waar de rivieren hun oorsprong hebben of waar deze langstromen. Dit is via de Rijn uit de Duitse midden- en hooggebergten en via de Maas uit de gebergten in Frankrijk.
Welke zwerfkeien vinden we in Nederland?
In Midden en Zuid Nederland vind je dankzij de rivieren de Maas en de Rijn allerlei soorten keien. Deze keien leveren gesteente van de bergen die verder op de rivierloop zitten of van riviertjes die uitmonden in de Maas of Rijn.
Vanuit de Maas komen hier veel kalksteen zwerfstenen, kwartsieten en leisteen keien mee. Hier vandaan komen ook de keien die men hier kent onder de naam Maaskeien. Dit is een Revinienkwartsiet. Deze kenmerkt zich door de blauwgrijze kleur met witte aders. Verder stroomafwaarts nog net voor de Belgische grens Komen we veel Conglomeraat keien tegen. Dit zijn verzamelstenen. Deze keien bestaan uit o.a. kwartsiet soorten die met kalksteen aan elkaar hechten. Hierdoor lijken deze keien net brokken beton.
De keien vanuit de Rijn zijn ook onder andere kalksteen, Kwartsieten, Basalt en de Taunus keien. Deze keien komen vanuit het Eifelgebied en de Duitse hoog- en midden gebergten.
De zwerfkeien die we vooral in Noord Nederland vinden komen voornamelijk uit Scandinavië. Dit zijn het meest Graniet en Kwartsiet soorten. Daarnaast komen ook Gneis en Zandsteen keien voor.
Toepassingen
Deze Scandikeien werden vroegen als gebruikt als hunebedstenen tegenwoordig woorden ze veel gebruikt als decoratief object of als markeringstenen langs de openbare weg of lang oprijlanen. Omdat de kleur, structuur en vorm van iedere zwerfkei anders is maakt dat iedere steen uniek. Met de kleinere rivierstenen kunnen muurtjes gemetseld worden, paadjes mee gemarkeerd of vijverpartijen mee worden vormgegeven. De grotere zwerfkeien worden tegenwoordig steeds vaker ook toegepast als gedenksteen. Op natuurbegraafplaatsen wordt een zwerfkei als gedenksteen vaak toegestaan.
Zwerfkeien Graniet 70 – 80cm
Zwerfkeien Graniet 60 – 70 cm
Zwerfkeien Graniet 80 – 90cm
