20 september 2022

Rivierkeien

In de Maas worden regelmatig rivierkeien gevonden. Deze brokken natuursteen zijn door het water meegesleept naar ons land. Er is vrij veel variatie te vinden in de maaskeien. Deze worden in verschillende vormen, maten en kleuren gevonden. Door de structuur en kleur te bekijken kan er bepaald worden uit welk gesteente de keien oorspronkelijk afkomstig zijn.

Herkomst rivierkeien

De rivier de Maas begint zijn oorsprong in de Franse Ardennen. De bron in Pouilly-en-Bassigny levert (onder andere) het water dat de Maas voedt. Op deze plek plaatste men een mooie zuil met een afbeelding van het stroomgebied, van de bron tot aan de Noordzee.

Vanuit deze hoogvlakte stroomt de Maas door België naar Nederland. Bij Maastricht komt de Maas ons land binnen en slingert vervolgens door het Nederlandse landschap om uiteindelijk in de Noordzee uit te monden.

De rivierkeien die men hier vindt, stammen meestal uit de hoogvlakten waar de Maas begint te stromen. Echter, veel grotere zwerfkeien vonden mensen in de zandgroeves die liggen op plaatsen waar vroeger de Oermaas stroomde.

Verschillende keien

Wat bij Maaskeien vooral opvalt, zijn de grote verschillen in kleur en structuur die deze keien hebben. Daarnaast zijn rivierkeien doorgaans minder mooi rond dan granieten zwerfkeien.

De granieten zwerfkeien, ook wel rolkeien genoemd, zijn vaak vrij rond doordat ze langdurig rollen en slepen langs andere stenen en over de bodem.

De Maaskeien daarentegen zijn voornamelijk gesleten door waterstroming. Hierdoor ontstaat een heel ander beeld: het zachtere gesteente slijt sneller dan het hardere, waardoor grillige vormen ontstaan. Hoewel ook deze keien enigszins rollen en slepen, gebeurt dat veel minder intensief dan bij de granieten zwerfkeien.

Gebergten

De rivierkeien zijn eigenlijk brokken die afkomstig zijn uit gebergtes. Daarnaast onderscheiden we verschillende soorten gesteente, zoals Kwartsiet, Diabaas, Conglomeraat, Kalksteen en Zandsteen. Elke soort gesteente heeft zijn eigen unieke uitstraling.

  • De kwartsietsoorten zijn vaak licht van kleur. Zo zie je voornamelijk crème-, groen- of grijstinten terug.
  • Diabaas is een erg hard vulkanisch gesteente en heeft een karakteristieke donkergroene kleur.
  • Conglomeraat is een verzamelgesteente met een grove structuur. Het wordt ook wel rolgesteente genoemd, omdat het bestaat uit losse stenen die door een natuurlijk cement worden samengehouden.
  • Grijze kalksteen, afkomstig uit de Belgische Ardennen, kenmerkt zich door een redelijk egale grijstint.
  • Zandsteen ontstaat door samenklontering van zandkorrels en is een wat zachter gesteente. Meestal komt deze soort uit de Ardennen of Zuid-Limburg.

Groeves

In Limburg zijn verschillende zand- en grindgroeves te vinden. Deze bevinden zich voornamelijk in Oost-Limburg. Terwijl de Maas juist langs de westelijke kant van Limburg stroomt. In de loop van de tijd heeft de Maas zich verplaatst. Ter plaatse van de oude rivier de Maas vinden we nu grote zand- en grindgroeven. In de groeves werden regelmatig grote maaskeien gevonden. Doordat de manier van afgraven door de tijd heen wat veranderd is, worden de grote stenen nu niet zo vaak meer naar boven gehaald. Daardoor worden de echte grote maaskeien steeds zeldzamer. De kleinere keien zijn echter nog volop in de handel.

Verspreiding van de rivierkeien

Natuurlijk zorgt het water van de Maas voor de echte verspreiding van de Maaskeien. Deze worden meegesleept naar lager gelegen gebieden. Vervolgens worden deze verzameld, op een vrachtwagen geladen en verplaatst door heel Nederland. Ook in Duitsland worden deze regelmatig verkocht.

Alternatieven

Grote maaskeien zijn dus moeilijk verkrijgbaar. Als alternatief wordt vaak een granieten zwerfkei gebruikt. Deze zwerfkeien komen doorgaans uit Scandinavië. Deze keien zijn vaak mooi afgesleten en hebben weinig scherpe hoeken. Dit soort keien worden veel gebruikt voor speelplaatsen en afbakening van terreinen.

Maaskeien zijn moeilijk verkrijgbaar. Wij hebben helaas weinig tot geen maaskeien beschikbaar. Wel hebben wij heel veel grote granieten zwerfkeien op voorraad.